සෞඛ්යය, මානසික සෞඛ්ය
ළමා රෝග ශික්ෂණය: සංඥා සහ ප්රතිකාර
මනෝවිද්යාවේ රෝග වලට සෑම විටම ප්රතිකාර කිරීමට අපහසු වූ අතර විද්යාඥයන්ට පවා අභිරහසක් විය. ඖෂධවල බොහෝ සාර්ථකත්වයන් තිබියදීත්, මෙම රෝගාබාධ තවමත් පරික්ෂා කර නැති සංකීර්ණ ආබාධයන් ලෙස හැඳින්වේ. මානසික රෝග පිළිබඳ ලක්ෂණ ඕනෑම වයසක සිදු විය හැක. ළමයින්, යෞවන යෞවනියන් සහ තරුණයන් අතර බොහෝ විට ඔවුන් හදුනාගෙන ඇත. මානසික චිකිත්සාව තුළ ඇති වඩාත් සුලබ රෝග ඇති වන්නේ භින්නෝන්මාදයයි.
අවාසනාවකට මෙන්, මේ රෝගය පිළිබඳ දිගු අධ්යයනයක් නොතකා එය තවමත් පැහැදිලි කළ නොහැකිය. ළමුන්ගේ භින්නෝන්මාදය සාමාන්ය දෙයක් නොවේ. අවම වශයෙන් අර්ධ වශයෙන් රෝග පාලනය කිරීම සඳහා එය කාලයත් සමග එය හඳුනා ගැනීම සහ ඔහුගේ ජීවිත කාලය පුරාම මනෝචිකිත්සකයෙකු සමඟ නිරීක්ෂණය කිරීම වැදගත් වේ.
ළමුන්ගේ ශිශ්රෝපනය: ව්යාධිය පිළිබඳ විස්තරයක්
ළමා මානසික රෝගය පොදු මනෝචික රෝගයක් ලෙස සැලකේ. සාමාන්යයෙන් එය කුඩා රෝගීන්ගෙන් 1% ක් පමණ බලපායි. එවැනි රෝගාබාධ අනුපාතයක් සායනික චිත්රයක් වර්ධනය වීමට පෙර අසනීප තත්ත්වයන් හඳුනා ගැනීමට අපහසුය. එසේම, විශේෂයෙන්ම - මේ රෝගය සඳහා බර පටලැවීමක් නොමැතිව, විශේෂයෙන් - ඉන්ටේටරීය වර්ධනයේ අවධියේ භින්නෝන්මාදය මතුවීම කිසිවෙකුට අනුමාන කළ නොහැකිය. මීට කලකට ඉහත දී මෙම රෝගය දරුවාට මානසික ආබාධයක් ඇති විය. වර්තමානයේ මෙම රෝගය ලක්ෂණ පෙන්වන පැහැදිලි නිර්ණායක තිබේ. ළමා කාලයේ මානසික ආතතිය යනු මානසික රෝගාබාධවලට ලක්වීමයි. එය නිදන්ගත හා ප්රගතිශීලී පාඨමාලාවක් මගින් සංලක්ෂිත වේ. රෝගයේ සුලභ ලක්ෂණ වනුයේ: හැසිරීම් සහ චින්තනයේ ආබාධය, චිත්තවේගීය පසුබිම වෙනස්වීම, සැළසුම් ලක්ෂණ, කැටැටෝනියා, වංචා ආදිය. ළමාචාරයේ භින්නෝන්මාදයෙහි ලක්ෂණ වෙනස් විය හැක. පළමුව, එය ව්යාධි මාදිලිය මත රඳා පවතී.
ළමුන් තුළ භින්නෝන්මාදය ඇති වීමට හේතුව
භින්නෝන්මාදය හටගන්නේ ඇයි දැයි සොයා බැලීමට බොහෝ පර්යේෂණ සිදු කර ඇත. රෝගයේ වැඩිහිටි ආබාධවලින් පෙළෙන ළමයින් වර්ගයට වඩා වෙනස් නොවේ. කෙසේවෙතත්, එය සංවර්ධනය කිරීම නිසා එය වඩා අවාසිදායක පුරෝකථනයක් ඇත. විද්යාඥයන්ගේ කෘති තිබිය දී, රෝගය සඳහා නිශ්චිත හේතුව හඳුනා ගැනීමට නොහැකි විය. කෙසේ වෙතත්, මනෝචිකිත්සකයන් ළමුන් තුළ දී භින්නෝන්මාදය වර්ධනය වීමේ අවදානම වැඩි කරන සාධක ගණනාවක් පෙන්වා දෙයි. මෙයට ඇතුළත් වේ:
- මෙම රෝගය සඳහා ඇති වූ නීරෝගී බව. බොහෝ අවස්ථාවලදී, භින්නෝන්මානයෙන් පීඩා විඳින පවුල්වල අය වූහ. රෝගය පිළිබඳ අවදානම දෙමව්පියන්ගේ රෝගය තුළ පමණක් නොව අනෙකුත් පවුලේ සාමාජිකයන් අතරද වැඩි වේ. භින්නෝන්මාදය සංවර්ධනය කිරීම සඳහා විශේෂ ජානයක් ඇති බව අනාවරණය විය.
- ඉන්ද්රියයන් තැබීමේ කාලය තුළ කලලරූපය මත අහිතකර බලපෑම්. ඖෂධ, මත්පැන්, අයනීකරණ විකිරණ, රසායනික ද්රව්ය, හානිකර සාධක වලට ඇතුළත් විය යුතුය. විශේෂයෙන් ගැබ්ගැනීමේ පළමු භාගය තුළ මෙම බලපෑම් සිදු වේ. ඇත්ත වශයෙන්ම මේ මොහොතේ ස්නායු පද්ධතියේ පිටු සලකුණක් තිබේ.
- අභාවප්රාප්ත වේ. අවුරුදු 35 ක් වයසැති දරුවාගේ සංකල්පයක් බිළින්දා තුළ මානසික රෝග වර්ධනය වීමේ අවදානම වැඩි කරයි.
- ගැබිනි මවකගේ නිදන්ගත බෝවෙන රෝග.
- පීඩාකාරී තත්ත්වයන් යටතේ සිටින්න. ගැබිනි කාන්තාවගේ තත්වය පමණක් නොව බිළින්දාට හානි සිදු වන විට දරුවාගේ ඇඳීම තුළදී ස්නායු ආබාධ ඇති බව මතක තබා ගැනීම වටී.
නිශ්චිත හේතුව තහවුරු කර ගත නොහැකි වූ කාරණය තිබියදීත්, සියළුම අවදානම් සාධක ඉවත් කිරීමට පියවර ගැනීම වටී.
ළමා කාලයේ භින්නෝන්මාදයෙහි වසංගතය
පාරිසරික සාධකය නිවැරදිව තහවුරු කර නොමැති බැවින්, භින්නෝන්මාදය සංවර්ධනය කිරීමේ යාන්ත්රණය ද නොදන්නා ය. මේ මානසික ආබාධයේ අර්ධ වශයෙන් පැහැදිලි කළ හැකි උපකල්පිතයන් තිබේ. ළමා කාලයේ දී ශිлизුෆ්රනියාවේ පහත සඳහන් සංවර්ධන යාන්ත්රණ ඇත:
- මොළයේ සෛලවල හයිපොක්සියා ආසාත්මිකතාවයේ ස්නායු පටක වල පරිණත වීම. මෙයින් අදහස් වන්නේ දේශීය ඔක්සිජන් ඌනතාවය. භින්නෝන්මාදයෙන් පෙළෙන රෝගීන්ගේ රෝග විනිශ්චය කිරීමේදී මොළයේ දකුණු අර්ධගෝලය, තලමස්, ඇම්ගද්දල, තාවකාලික ගයිරස් සහ පුරෝෆෝරාඩ් පෙදෙසෙහි හයිපොක්සියාවට ලක් වූ බව අනාවරණය විය.
- ජාන වෙනස්කම්. බොහෝ විද්යාඥයින් විශ්වාස කරන්නේ කුඩා දරුවන්ගේ භින්නෝන්මාදයෙහි බෝවන රෝගය 6 වර්ණදේහයේ කෙටි හස්තයේ දක්නට ලැබෙන විකෘති නිසා බවයි. මීට අමතරව, රෝගීන්ගේ ප්රවේණි කේතයේ අනෙකුත් උල්ලංඝනයන් පිළිබඳ තොරතුරු තිබේ. කෙසේ වෙතත්, විශාල පරිමාණ අධ්යයනයන් මඟින් දත්ත තහවුරු නොවේ.
- ස්නායු මාරුකරුවන්ගේ ක්රියාකාරකම් වෙනස් කිරීම. බොහෝ විට එය dopamine සම්බන්ධ වේ. භින්නෝන්මාදය සහිත රෝගීන් තුළ මෙම ද්රව්යයේ බලපෑම යටතේ ආවේගයන් සම්ප්රේෂණය වේගවත් බව විශ්වාස කෙරේ. ඊට අමතරව වෙනත් වෙනස්කම් හඳුනාගෙන ඇත. නිදසුනක් වශයෙන්, බෙහෙත් ("කැටමින්") හේතුවෙන් ග්ලූටේමේට් ග්රාහකවල ක්රියාකාරිත්වයේ අඩුවීම, සෞඛ්ය සම්පන්න ජනතාවගේ භින්නෝන්මාදයෙහි සංඥා වර්ධනය වීමයි.
රෝගය ඇතිවීමේ රෝගය පදනම් වී ඇත්තේ සාධක කීපයක් මතය. කෙසේවෙතත්, න්යුරෝලි හානි, මැදිහත්කාර ක්රියාකාරිත්වය හා ජානමය සිද්ධාන්ත අතර සෘජු සම්බන්ධතාවයක් ස්ථාපිත කිරීමට නොහැකි විය.
ළමුන් තුළ භින්නෝන්මාදය පිළිබඳ ආකෘති
වැඩිහිටි මෙන් විය හැකි ළමා කාලයේ භින්නෝන්මාදය, විවිධ ආකාරවලින් සිදු විය හැකිය. රෝගයේ සායනික හැසිරීම්වල පදනම මත රෝගී තත්වයන් ස්ථාපිත කෙරේ. බොහෝ විට දරුවන් රෝගය පහත ආකාරයෙන් වර්ධනය වේ:
- Gebefrenic schizophrenia. මෙම සායනික ප්රභේදය වඩාත් අවාසිදායක ලෙස සැලකේ. එහි ප්රධානතම ප්රකාශය වන්නේ හෙබෆ්රැනික් සින්ඩ්රෝම්යයි. එය අද්භූත උද්වේගයක්, කිල්ලැනීම්, නාස්තිකවාදය සහ විනෝදජනක සැහැල්ලු බ්ලැන්කන් මගින් සංලක්ෂිත වේ. මෙම භින්නෝන්මාදයෙන් පෙළෙන දරුවන්ට අධ්යාපනය සහ පුහුණුව ලබා ගත නොහැක. රෝගය පිළිබඳ පළමු සංඥා 10-14 වසර තුළ දක්නට ලැබේ.
- සරල භින්නෝන්මාදය. මෙම ආකෘතිය ඕනෑම වයසක දී වර්ධනය විය හැකිය. සමහර අවස්ථාවන්හිදී, පළමු සිදුවීම් පාසල් කාලවලදී දක්නට ලැබේ. මෙම අවස්ථාවේ දී, රෝග නිර්ණය සිදු කරනු ලැබේ: "පූර්ව ළමා කාලයේ භින්නෝන්මාදය". ඵලදායි රෝග ලක්ෂණ නොමැතිවීම (ව්යාකුලත්වයන්, මුළුමනින්ම) නොලැබීමෙන් ව්යාධි වේ. රෝගයේ විශේෂ ලක්ෂණ නම් apatiko-abulic syndrome සහ reflexes (hyperexuality, bulimia).
- කතෝලික භින්නෝන්මාදය. මෙම රෝගය මෙම රෝගය බරපතල ලෙස සැලකේ. රෝගීන්ගෙන් 1-3% ක් එය සිදු වේ. මෙම භින්නෝන්මාදයෙහි මෙම විචලතාවේ විශේෂතා වනුයේ: වෛරස්, සෘණකාරිත්වය, ප්රාථමික සංවේදීතාවන් ඉවත් කිරීම, පිටපත් කිරීමේ හැසිරීම (echopraxia). විශේෂ ලක්ෂණ වන්නේ රෝගියාගේ බාහිර පෙනුම, මාංශ පේශී තානය, ශ්වසන උද්දීපනය හා ස්තූපයයි.
වෙනත් ආකාරයේ ව්යාධිවේදය නම් පරපෝෂිත චිෙනොෆ්රෝනියාවයි. එය පීඩා, අධි තක්සේරු අදහස්, බුද්ධිමය ස්වයංක්රීයකරණය (Kandinsky-Clerambo syndrome) යන මුළාවන්ගෙන් සංලක්ෂිතය. බොහෝ විට, වැඩිහිටියන් (අවුරුදු 25-40 අතර) මෙම රෝගය පැතිරීම සිදු වේ. කෙසේ වෙතත්, ළමුන් තුළ මේ ආකාරයේ ව්යාධිවේදය වර්ධනය කිරීම අහෝසි වී නැත.
Pediatric Schizophrenia: රෝග ලක්ෂණ සහ ලක්ෂණ
කුඩා අවධියේදී මෙන්ම යෞවනයන්ගේ රෝග සායනික හැගීම් ඇතිවිය හැකිය. වසර 5 ක් දක්වා වන විට රෝගය හඳුනාගත නොහැකිය. කෙසේ වෙතත්, ඉදිරි වසරවලදී, "ළමා කාලයේ භින්නෝන්මාදය" ක්ෂනිකව හඳුනාගත නොහැකිය. රෝගය පිළිබඳ රෝග ලක්ෂණ දිගු කලක් තිස්සේ අධීක්ෂණය කළ යුතුය. මෙය පමණකි. රෝගය පිළිබඳ සංඥා කිහිපයක් තිබේ නම්, පෝරමයක් දැක්වෙන "භින්නෝන්මාදය" නිර්ණය කර ඇත. රෝගයේ ලක්ෂණ නම්:
- ඇපටිකෝ-අබුලික් සින්ඩ්රෝම්. මවුපියන්ගේ අදහස්වලට හුරුපුරුදු ක්රියාකාරකම් (පාසල, ප්රියතම ක්රියාකාරකම්, කී්රඩා) ගැන උනන්දුවක් දක්නට නොලැබේ.
- හලසිනේටරි සින්ඩ්රෝමය. ප්රගතිශීලී හුදෙකලාවකට අමතරව, දරුවා තනියම කතා කළ හැකිය, සමාගමට පෙනී සිටීමට අදහස් කරන සමහර ක්රියාවන් කරන්න (පරිකල්පික මිතුරෙකු සමඟ සෙල්ලම් කිරීම, දිවුරමින්, විනෝද වීමට, ආදිය).
- Gebefrenic සංධර්භය.
- කැටොටෝනියා. රෝගයේ මෙම ස්වරූපය, ගර්භාෂ පේශීන්, "වායු කුෂන් රෝගාබාධ" වැනි නිශ්චිත ප්රකාශනයන් පවතී. - බෙල්ලේ සහ හිසට යටින් ප්ලාන්න් ඉවත් කරන විට රෝගියාගේ තත්ත්වය වෙනස් නොවේ. එනම්, ඔහු තවමත් එම ස්ථානයේම සිටියි.
මුල් භින්නෝන්මාදයෙහි සලකුනු ඇතුළත් විය හැකිය: දරුවාගේ අද්භූත අඬන, කෑ ගැසීම, මනෝභාවය වෙනස් වීම, සන්නිවේදනය කිරීමට අකමැති වීම, සහ එසේ ය.
යෞවනයන් තුළ ව්යාධිවේදවල ලක්ෂණ
යොවුන් වියේදී මානසික අවපීඩන මානසිකත්වයේ සංකූලතා තරමක් වෙනස් ය. මෙම රෝග ලක්ෂණ වලට අමතරව, රෝගීන්ගේ සරල ප්රතිගෝලක (උදාසීනතාවය, ලිංගික සැලකීම), ව්යාජත්වය, ව්යාජ හිරිහැර දැකිය හැක. යෞවන යෞවනියන් නිතරම තම දෙමාපියන් සමඟ කතා කිරීමට අකමැති විය හැකියි. පාසැල් වලට පැමිණෙන ලෙඩ නරකම සිදුවීම් සිදුවීම්වලට සම්පූර්ණයෙන් නොතකා හැරීම, චිත්තවේගයේ අවධානම සැලකිල්ලට ගනී.
ඕටිසම්වාදය ළමා කාලයේ දී භින්නෝන්මාදය තුළ ම ප්රකාශිත වන්නේ කෙසේද?
පූර්ව ඔටෝම්ස් ළමා කාලය තුළ භින්නෝන්මාදය පිළිබඳ නිර්ණායකයක් ලෙස සැලකේ. වර්තමානයේ මෙම රෝගය වෙනම රෝගයක් ලෙස හුදෙකලා වේ. ඔටිසම් යනු සමාජ අන්තර්ක්රියාකාරිත්වයට දරුවාගේ හැකියාව උල්ලංඝනය කිරීමයි. මීට අමතරව, ව්යාධි විද්යාව අද්භූත භාවය හෝ හැඟීම්බර පසුබිම සහ අනෙකුත් කථන ප්රතික්රියා නොලැබේ. ළමාවිද්යාඥයින්ගේ චිශ්චේනිය බොහෝ විට ඕටිසම් රෝග ලක්ෂණවලින් සමන්විත වේ. කෙසේ වෙතත් එය ව්යාධි විද්යාවේ එකම ප්රකාශය නොවේ.
ළමුන් තුළ භින්නෝන්මාදය පිළිබඳ නිරීක්ෂණය කිරීම
"මානසික ආතතිය" හඳුනාගැනීම සඳහා සෑම විටම පහසු නොවන බැවින්, මෙම රෝගය වෙනත් මානසික ආබාධ සඳහා ලක්ෂණ බොහෝ ලක්ෂණ සංයුක්ත කර ඇත. වේවැල් වැනි රෝගී තත්වයන් (උග්රකිරීම් හා ඉවත්කිරීම් වෙනස් කිරීම) සැලකිල්ලට ගනී. මෙම රෝග විනිශ්චය පදනම් වන්නේ සායනික රූපය සහ විශේෂ මානසික පරීක්ෂණ මතය. දරුවාගේ ශරීරය (විෂ සහිත විෂ, ඖෂධ) වලට අහිතකර බලපෑම් ඉවත් කිරීම වැදගත්ය.
ළමා කාලයේ භින්නෝන්මාදය සමඟ කටයුතු කරන්නේ කෙසේද?
ළමා වේශ්යා භින්නෝන්මාදය පතිකාර කිරීම අරමුණු කරගත් විවේක කාලය, වැඩිහිටි මානසික සින්ඩ්රෝම් අත් අඩංගුවට ගැනීමයි. ස්නායු ඖෂධ වර්ගවල ඖෂධ (ඖෂධ "ඊග්ලොනිල්", "ටිරෝඩඩැසීන්") සහ නොොටොට්රොපික්ස් භාවිතයෙන් ඖෂධ භාවිතා කරනු ලැබේ. සියලුම රෝගීන් මනෝ චිකිත්සාව, අවම වශයෙන් වසරකට 2 වතාවක් අවම වශයෙන් රෝග නිවාරණ සහ අධීක්ෂණයන් සිදු කෙරේ. හාලුකිනොජන් සින්ඩ්රෝම් ඖෂධ නිර්දේශ කිරීම සඳහා "හලාoperidol" සහ "ට්රයිෆ්ටැසීන්" නිර්දේශ කිරීමයි.
ළමුන් තුළ භින්නෝන්මාදය පිළිබඳ පුරෝකථනය
හිතකර පුරෝකථනයක් සරල ආකාරයේ භින්නෝන්මාදය සමඟ විය හැකිය. රෝග ලක්ෂණ අඩු වී ඇති අතර, උග්රකිරීමේ සංඛ්යාතය අඩු වේ. කෙසේ වෙතත්, සම්පූර්ණ සුවයක් කලාතුරකින් සිදු වේ. අඳුරු හා හෙබෆ්රීනීය ආකෘතිය සමග, දෘෂ්ටිය අවාසිදායකය. මෙම රෝගී විකල්ප වලින් පෙළෙන දරුවන් නිරන්තරයෙන් සැලකිල්ලට ගත යුතු අතර, ඔවුනට ආබාධිත කාණ්ඩ 1 ක් ලබා දී ඇත.
භින්නෝන්මාදයෙන් පෙළෙන දරුවා සමඟ කටයුතු කරන්නේ කෙසේද?
භින්නෝන්මානයෙන් පෙළෙන දරුවා සමඟ අදහස් හුවමාරු කිරීම බෙහෙවින් අසීරු ය. උපකාර කිරීමට ඇති ආශාව තිබියදී පවා, ප්රමාණවත් හුදකලා වීමක් හෝ අප්රාණික හැසිරීමක්, ආක්රමනකාරිත්වය හෝ අනෙක් අතට කිව හැකි බව සිහිපත් කිරීම වටී. එමනිසා, දරුවාට නින්දා නොකිරීමටත්, ඔහු අසනීපයෙන් සිටින බවටත් නොකිය යුතු ය. එවැනි දරුවන් සමඟ කටයුතු කිරීම සෞඛ්ය සම්පන්න පුද්ගලයන් සමඟ සමාන විය යුතුය. උග්රවීමකදී රෝහලක් තුළ දරුවා රෝහල් ගත කිරීම නිර්දේශ කරනු ලැබේ.
ළමුන් තුළ භින්නෝන්මාදය වැලැක්වීම
දරුවාට භින්නෝන්මාදය වැලැක්විය නොහැකි ය, එහෙත් දරුවා සෞඛ්ය සම්පන්නව උපදවා ගැනීමට සෑම දෙයක්ම කිරීම වටී. මෙය සිදු කිරීම සඳහා පීඩන අවස්ථා සහ අහිතකර පාරිසරික බලපෑම් වලින් වැළකී සිටින්න. රෝගාබාධය ඇතිව සිටින විට, ඥාතියෙකු විසින් දරුවකු බිහි කිරීමට පෙර මනෝ වෛද්යවරයෙකු හා ජාන විද්යාඥයෙකු විසින් පරීක්ෂාවට ලක් කළ යුතුය.
Similar articles
Trending Now